Kişilik Bozuklukları

Bağlam Psikolojik Danışmanlık Merkezi, Muğla Marmaris’de Uzman Psikolog ve Aile Danışmanı Bahar Erden'in “Kişilik Bozuklukları”başlıklı yazısı

KİŞİLİK BOZUKLUKLARI

Mizaç ve kişilik sık karıştırılan iki kavramdır."Mizaç" kişiliğin biyolojik ayağıdır. Yani belli mizaçlara sahip olarak doğarız. Bebeklerin de mizaçları vardır; kimisi huysuz, kimisi ise uysaldır mesela. "Kişilik" kelimesinin eşanlamlısı ise "karakter"dir. Peki neden kişilik bozuklukları yerine karakter bozuklukları demeyiz?Karakter deyince aklımıza daha ahlaki bir yargılama gelir çünkü. "Karakterli kişi" dediğimizde iyi ahlaklı birinden bahsederiz. Bu yüzden daha nötr bir ifade olan "kişilik bozukluğu" yerine "karakter bozukluğu" kelimesini kullanmayız.
"Kişilik", bizi başkalarından farklı kılan düşünsel, davranışsal, fiziksel, ruhsal özelliklerdir. "Kişilik bozukluğu" ise, kişinin iş,aile, arkadaş ve okul çevresi ile uyumunda zorlanarak problemler yaşamasıdır. Kısacası, normal kişiliğin patolojik uzantısıdır.
Paranoid, Şizoid, Şizotipal, Antisosyal, Borderline (Sınır), Histrionik, Narsisistik, Kaçınan, Bağımlı, Obsesif-Kompulsif, Pasif- Agresif diye adlandırılan 11 farklı kişilik bozukluğu tanımlanır. Ancak bu detayları yani herbirini tek tek incelemek ve yazmak inanılmaz zaman alacağından, kişilik bozukluklarının genelinde görülebilen bazı özelliklerden bahsedeceğim.
• Ergenlikte başlayan ve uzun süredir devam eden düşünsel, davranışsal, ilişkisel örüntüler. Çünkü zaten bu bir kişilik. Kişilik yaşam boyu gelişen bir şey olsa da, en azından ilk olarak ergenlikte tanınabilir/saptanabilir. Bazı kişilik bozuklukları ergenlikten de öncebelirir. 
• Kişilik bozukluğu olanlar bir problemleri olduğunu sanmazlar
• Değişime karşı son derece dirençlidirler; yani isteksiz ve son derece katıdırlar. 
• Problemleri kendilerine anormal ve yayabancı gelmez. Depresyonu düşünün. Depresyonda olduğunuzu bilirsiniz çünkü depresyonunuz olmadığı zamanı bildiğiniz için ortada normalden sapmış bir durum mevcuttur. Normalde olduğunuzdan farklı bir durumdur bu. Fakat sizdeki problemin daima var olduğunu düşünün çünkü siz o sunuz. Bu yüzden de sizde bir problem olduğunu düşünmüyorsunuz. Bu kategoride problemleriniz varsa ve 30 yaş civarında başlamışsa, bu bir kişilik bozukluğu değildir çünkü kişilik bozuklukları bu yaş civarında gelişmez.
• İç görüleri çok azdır. 
• Kendi kendilerini baltalarlar. Her seferinde olumsuz sonuçla karşılaşsalar bile aynı şeyi tekrar tekrar yaparlar ki bu durum başkalarına anlaşılmaz gelebilir. Kişilik bozukluğu olup olmadığını değerlendirirken biz klinisyenler kişinin tüm yaşam öyküsünü gözönünde bulundururuz. Terapi seansları bir yıl veya daha fazla sürer. Tedavi ederiz diyemeyiz ama daha iyi hissetmeleri ve işlevlerini daha iyi yerine getirmeleri için yardımcı oluruz. Çünkü psikolojik bozukluklar içinde en zorlayıcı olanlardır. Kişilik bozuklukarının türlerini merakedenler için önümüzdeki haftaların yazılarını takip etmelerini öneririm.

Bahar Erden
Uzman Psikolog / Aile Danışmanı (İlişki, Aile, Çocuk ve Ergen Sorunları)
Muğla-Marmaris
Gsm: 0530 640 29 70