Yetişkinlikte Bağlanma

Marmaris’de Uzman Psikolog/Pedagog / Evlilik ve Aile Danışmanı Bahar Erden'in  “Yetişkinlikte Bağlanma” başlıklı yazısı

YETİŞKİNLİKTE BAĞLANMA

Geçtiğimiz hafta, çocuk ile çocuğa birincil derece bakım veren (genellikle anne) arasında bebekliğin ilk üç yılında kurulan bağlanma ilişkisinin önemini, bağlanmabiçimlerini ve çocukluk döneminde gelişen bu bağlanma biçimlerinin yaşam boyu pek de değişmeyebileceğini (değişime açık değil diyemeyiz) anlatan bir yazımı paylaşmıştım. Asıl mesaj şuydu ki anne ve bebek arasında yaşamın ilk yıllarında gelişen güvenli veya güvensiz (kaygılı/kararsız, kaçınan) bağlanma biçimiiçselleşerek, sonraki yıllarda ilişkileri belirleyen içerden işleyen bir model halini alır.Bu bağlanma stilleri kişilik özelliği haline gelmez ama düşünce kalıplarıdır ve dolayısı ile davranışlarımız üzerinde belirleyicidir. Peki bu güvenli ve güvensiz (kaygılı/kararsız, kaçınan) bağlanma biçimleri romantik ilişkilerimizde, eş seçimimizde nasıl kendini gösterir?
Kaçınan Bağlanma Stili Geliştirmiş Bebeklerin/Çocukların Yetişkinliklerinde Gördüğümüz Özellikleri

• Yakın ilişkiler kurarken sıkıntıya girerler ya da yakın ilişkilerdenkaçınmakiçinişibahaneederler
• İlişkileredahaazyatırımyaparlar ve ilişkileriçoğunluklaayrılmaile son bulur
• Ayrılmasonrasıdahaazacıçekerler
• Sürekliolarakyalnızolmaeğilimlerivardır
• İlişkilerde sorun çözme ile fazla ilgilenmezler
• Eşlerinin yakın olma isteği karşısında huzursuz olurlar
• Evlilikten beklentileri düşük olduğu için daha hoşnutturlar
• Güvenmekte ve bağlanmakta güçlük çekerler
• Ebeveynlerinireddediciveyasoğukbulurlar
• Cinselilişkisırasındapartnerindenbaşkabirinihayalederler
• Eşlerinin gereksinimlerinin, sıkıntılarının farkında olmazlar
• Tekgecelikilişkileryaşamaeğilimleriyüksektir
• Kendisiveyapartneristresliolduğundapartnerindenuzaklaşırlar
• Sosyaletkileşimleresnasındasıkılırlarvemesafeihtiyacıduyarlar
• Kendileriileilgilikonuşmaktanhoşlanmazlarvebaşkalarınınbutürdendavranışınıonaylamazlar

Kaygılı/Kararsız Bağlanma Stili GeliştirmişBebeklerin/Çocukların Yetişkinliklerinde Gördüğümüz Özellikleri
• Yakınlık konusunda kararsız duygular beslerler. Yakınlık ve onay isteseler de, terkedilmekten ve reddedilmekten korktukları için yakınlıktan kaçarlar. 
• Eşlerinin kendilerini gerçekten sevip sevmediği, onunla kalmak isteyip istemediği konusunda endişe duyarlar
• Eşlerinin kendilerine yakın olmadığından ve beklentileri karşılamadığından yakınırlar. 
• Duygusal iniş-çıkışlar yaşarlar.İlişkileri derin ama kısa sürelidir. 
• Yeme bozukluklarına eğilimlidirler
• İlişkilerinde kontrol ön plandadır, otonomi ve bağımsızlığa pek izin verilmez
• Ebeveynlerinin adaletsiz olduğunu düşünürler
• Aşırı kıskançlıkları vardır. 
•  Eşlerinin davranışlarını olumsuz değerlendirme eğilimleri yüksektir
• Cinsel ilişkiden çok sarılıp uyumayı tercih ederler. Cinsel ilişkileri eşe bağlanma arzusu,duygusal yakınlık ihtiyacı gibi nedenlere bağlantılandırılır
•  Kendilik saygısında değişkenlik gösterebilirler
• İlişkilerde yoğun öfke yaşayabilirler
• Ayrılık ve ölüm korkuları olabilir
• Kayıp sonrası (ölüm, boşanma, ayrılık) yoğun bir acı ve yas süreci yaşarlar. 
• Kendi hakkında fazlaca ve rastgele ifşada bulunabilirler
• Bir çok alanda başarı hayalleri kursalar da performans göstermekte zorlanabilirler.

Güvenli Bağlanma Stili Geliştirmiş Bebeklerin/Çocukların Yetişkinliklerinde Gördüğümüz Özellikleri
• İlişkilerine yatırım yaparlar ve uzun, dengeli,güvenen ilişkiler yaşama eğilimleri vardır
• Affedicidirler
• Nadiren yalnızdırlar. Başkalarının onları kabul etmemesi gibi endişeleri yoktur
• Eşler arasında etkili iletişim vardır. Öfke anında daha yapıcıdırlar
• Eşiileveyabaşkalarıileduygusalyakınlıktanmutlulukduyarlar.
• Terkedilmeveyakınlıkileilgilikaygılarıyoktur. 
• Eşileyakınlıkkurarkenaynızamandabağımsızlıklarını da koruyabilirler.
• Özgüveneriyüksektir. Kendilerinideğerlivesevilirhissederler. İnsanlara saygı ve güvenduyarlar.
• Partneri stress altındaikenonakarşıdestekvericidirler. Kendileri de stres altındayken sosyal destek ararlar.
• Daha az boşanırlar
• Kendilerini kolaylıkla açarlar, diğer insanların kendilerini onlara açmasından da hoşlanırlar.
• İlişkilerde yapıcıdırlar, çatışmalara karşılıklı olarak tatmine dayalı sonuçlar üretirler ve iyimserdirler. 
• Başkalarına güvenebilir ve başkalarının da kendilerine rahatça güvenebileceğine inanırlar
• Tartışmalarda daha zor sinirlenir ve olumlu sonuçlar beklerler.
• Terkedilme kaygıları yoktur
• Ölüm korkusu ve fiziksel rahatsızlıkları diğer bağlanma stiline sahip bireylerden daha az yaşarlar.
• Daha kolay empati kurabilir yani kendilerini rahatlıkla bir diğer kişinin yerine koyabilirler
• Tek eşli olmaktan hoşlanırlar. Uzun süreli eşlerle yaşanan cinsellikten hoşlanırlar
• Eşlerine diğer bağlanma stiline sahip bireylerden daha az düşmanlık atfederler.

Bebeklik ve çocukluk döneminde ebeveynlerle(özellikle anne) ilişkiler ve bağlanma şekli, davranışları, düşünce kalıplarını ve romantik ilişkiler de dahil ilişkilerimizi etkilese de, güvensiz(kaygılı/kararsız, kaçıngan) bağlanma biçimleri değiştirilip yeniden biçimlendirilebilir. Kişilerin, uzmanlığı olan ve ilişkisel çalışan bir aile danışmanından alacakları terapi desteği dışında güvenli bağlanmaya sahip kişilerle kurulan ilişkiler veya evlilik ilişkisi içerisinde duygusal desteğin ve güvenin yeterli olması, kişinin güvensiz bağlanma biçimini değiştirebilir. Aynı şekilde ilişkilerinde üst üste terkedilmeler yaşayan güvenli bağlanma biçimi olan bireyi güvensiz yapabilir. 

Nasıl bir aile ortamında büyüdüğümüz ve bunların ilişkilerimizi ve bizi biz yapan pek çok özelliğin üzerindeki etkilerinin farkında olmak iyileşme süreci için son derece önemli bir başlangıçtır. Bir sonraki hafta ebeveynlik tarzları üzerinde bilgilerimi ve yaptığım araştırmaları paylaşmak üzere…

Bahar Erden
Uzman Psikolog / Evlilik ve Aile Terapisti
Muğla-Marmaris
Tel: 0530 640 29 70

Kaynaklar
Ainsworth, M. D. S. (1991). AttachmentandotheraVectionalbondsacrossthelife cycle. In C. M. Parkes, J. Stevenson-Hinde, & P. Marris (Eds.), Attachmentacrossthe life cycle (pp. 33–51). New York: Routledge.

Ainsworth, M. D. S.,Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: Assessed in thestrangesituationand at home. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Simpson, J.,Rholes, W., &Nelligan, J. (1992).Supportseekingandsupportgiving withincouples in an anxietyprovokingsituation: The role of attachmentstyles. Journal of
PersonalityandSocialPsychology, 62, 434-446

Simpson, J. A.,Rholes, W. S., Campbell, L., & Wilson, C. L. (2003). Changes in attachmentorientationsacrossthetransitiontoparenthood. Journal of ExperimentalSocial
Psychology, 39, 317–331.